Timmen L. Cermak, jeden z pierwszych twórców terapii dla DDA, opisał cztery mity na temat uczuć, jakie mają Dorosłe Dzieci Alkoholików, co utrudnia im życie.

Niekonstruktywne podejście do uczuć wynika z fałszywych przekonań:

Mit 1: Uczucia to nieomylne źródło informacji o świecie, o sobie i ludziach

• Błędne założenie: Uczucia to nieomylne źródło informacji o świecie, o sobie i ludziach.
• Zdrowsze przekonanie: Uczucia są informacją na temat naszego świata wewnętrznego, ale niekoniecznie są nieomylne.
• Pomocne pytanie: Czy przeżywane uczucie jest adekwatne do rzeczywistości?

Przedstawiony mit jest zbyt dużym uproszczeniem. Uczucia są informacją o naszym świecie wewnętrznym. Jednak niekoniecznie są nieomylną informacją o świecie zewnętrznym. Możemy poczuć się źle, mimo że ktoś potraktował nas w porządku. Uznając uczucia za nieomylną wskazówkę, możemy reagować impulsywnie, np. obrazić się lub zezłościć. Tymczasem nieprzyjemne uczucie to sygnał do refleksji. Zastanów się nad sytuacją zewnętrzną (czy faktycznie dzieje się coś niepokojącego) oraz wewnętrzną (czy właściwie interpretujesz fakty).
Czasami uczucie wskazuje na realne problemy (np. strach przed atakiem). Jednak czasami uczucie jest nietrafioną podpowiedzią na temat bieżących faktów, wynikającą z naszych interpretacji pod wpływem bolesnych wspomnień lub nierealistycznych oczekiwań. W takich przypadkach uczucie może rozmijać się z rzeczywistością zewnętrzną, choć pozostaje adekwatne do naszej rzeczywistości wewnętrznej.
Przykładowo, ktoś niepewny siebie może czuć lęk przed porzuceniem, gdy partner wybrał spotkanie z dawno niewidzianymi przyjaciółmi zamiast wspólnego wyjścia do kina. Obawa wynika bardziej z przypisania sytuacji znaczenia odrzucenia („nie jestem dla niego wystarczająco ważna”) niż z faktycznego odrzucenia.

Podsumowując: Uczucia są ważnym elementem naszej percepcji, ale wymagają refleksji i uwzględnienia szerszego kontekstu rzeczywistości.

Mit 2: Można kierować swoimi uczuciami bez ich uświadamiania sobie

• Błędne założenie: Mogę dobrze zarządzać sobą i swoim życiem w oderwaniu od swoich uczuć.
• Zdrowsza perspektywa: Uczucia będą mi towarzyszyć niezależnie od tego, czy je sobie uświadamiam, czy nie. Jednak ważne jest ich zrozumienie, aby dokonywać lepszych wyborów w życiu.
• Pomocne pytanie: O czym dla mnie ważnym informuje mnie to uczucie?

Uczucia będą Ci towarzyszyć niezależnie od tego, czy je sobie uświadamiasz, czy nie. Jeśli je sobie uświadamiasz, możesz zrozumieć ich znaczenie i poszerzyć pole swojej świadomości. Dzięki temu zyskujesz więcej danych, by określić, czy należy pracować nad trudnościami wewnętrznymi, czy reagować na realną trudność z zewnątrz.
Jeżeli spychasz uczucia do podświadomości, będziesz działać nieświadomie. Nie zrozumiesz, dlaczego przykre uczucia się pojawiają, mimo że ich nie chcesz. Będziesz reagować automatycznie, jak na autopilocie zaprogramowanym przez dziecięce doświadczenia życiowe.

Podsumowując: Rozumienie i akceptowanie swoich uczuć pozwala lepiej zarządzać sobą i podejmować świadome decyzje.

Mit 3: Należy działać bardziej pod wpływem uczuć niż rozumu

• Fałszywe przekonanie: Jeżeli coś czuję, to muszę działać pod wpływem tego uczucia.
• Zdrowsza perspektywa: Dobre funkcjonowanie wymaga uwzględniania uczuć bez pomijania rozumu.
• Pomocne pytanie: Czego rozum nie chce zignorować?

DDA mają tendencję do popadania w skrajności. Uczucia albo są mocno negowane i traktowane jako zbędne, albo gloryfikowane i traktowane jako przepustka do działania z pominięciem rozumu. Aby DDA dobrze funkcjonował, potrzebuje i uczuć, i rozumu, a nie tylko jednego z nich.
Tak jak chodzisz na dwóch nogach, aby nie stracić równowagi, tak samo idź przez życie w oparciu o uczucia i rozum. Szanowanie swoich uczuć nie oznacza, że masz nie szanować rozumu.

Podsumowując: Harmonia między uczuciami a rozumem to klucz do zrównoważonego życia i podejmowania trafnych decyzji.

Mit 4: Uczucia są niepotrzebnym ciężarem

• Fałszywe założenie: Skoro uczucia są trudne, to trzeba się ich pozbyć.
• Zdrowsza perspektywa: Uczucia bywają trudne, ale są cenną informacją na własny temat.
• Pomocne pytanie: Czego potrzebuję, aby poczuć się lepiej?

Uczucia rzeczywiście bywają trudne i mocno domagające się naszej uwagi. Są jednak cennym źródłem informacji o naszych potrzebach, wartościach, preferencjach, granicach, marzeniach i nieświadomych przekonaniach. Ignorowanie tego prowadzi do życia z zanegowaniem siebie zamiast rozumienia siebie, co skutkuje wieloma wyborami, z którymi potem trudno się pogodzić.

Podsumowując: Choć uczucia bywają trudne, ich zrozumienie daje dostęp do głębszej świadomości swoich potrzeb i wartości.

Pomocne ćwiczenie – Dzienniczek uczuć

• Uświadamiasz sobie, co tak naprawdę czujesz, a nie tylko co myślisz o danej sytuacji (ważne, gdy odcinasz się od swoich uczuć).
• Oddzielasz odczucia od faktów i interpretacji (ważne, gdy uczucia zlewają Ci się z faktami i automatycznymi przekonaniami).
• Łączysz odczucia z badaniem swoich przekonań (ważne, gdy po czasie widzisz, że Twoje reakcje są mocno nieadekwatne do sytuacji).
• Wiążesz uczucia ze swoimi potrzebami i wartościami (ważne, gdy nie wiesz, co dla Ciebie istotne i mocno pomijasz siebie).

Uczucia – kluczowy blok tematyczny dla DDA

Temat uczuć jest dla wielu DDA trudny do przepracowania samodzielnie. Terapia DDA (terapia DDA online) poświęca sporo czasu aby uczucia stały się Twoim sprzymierzeńcem.  .