Mechanizmy obronne uruchamiają się w nas najczęściej mimowolnie. Konfrontacja pomaga nam rozpoznać i nazwać nasz sposób obrony w danym momencie. Z chwilą, gdy dowiemy się, jaki konkretnie mechanizm zastosowaliśmy, mamy szansę na usunięcie muru obronnego, za którym chowamy się przed światem. W grupie trudno zignorować osiem osób, które mówią, że widzą czyjąś złość. Znacznie łatwiej zlekceważyć uwagi pod swoim adresem wypowiadane przez jedną osobę, trudniej – gdy wypowiada je wiele osób. Do terapii grupowej odnosi się stare powiedzenie: jeżeli dziesięć osób twierdzi, że masz ogon, to lepiej obejrzyj się za siebie i sprawdź!

ZRÓWNANIE Z INNYMI

Zrównujemy się z innymi, gdy zdobywamy się na odwagę i mówimy, że jest nam przykro lub czujemy strach. Zrównaniem jest również otwarta i szczera reakcja na konfrontację.

Nie zrównujemy się, gdy nie okazujemy prawdziwej reakcji lub reagujemy, nie okazując prawdziwych uczuć – wówczas chowamy się za murem obronnym. Sposoby nieokazywania naszych prawdziwych uczuć to nasze mechanizmy obronne. Mechanizmy obronne służą do ukrycia uczuć, jakie w danej chwili przeżywamy. Uniemożliwiają one innym ludziom oraz nam samym poznanie, jacy naprawdę jesteśmy i co naprawdę przeżywamy.

W terapii grupowej pomocne są następujące reguły:

Nie są to jedyne reguły – najlepszym sposobem poznania wszystkich reguł jest własne uczestnictwo. Ale warto zapamiętać przynajmniej kilka z nich:

  • Lepiej pomagasz, gdy mówisz prawdę, niż gdy masz rację.

  • Celem grupy nie jest po prostu doprowadzenie kogoś do złości. Złość jest jednym z wielu uczuć i bywa przez wielu z nas używana również jako wygodny mechanizm obronny. Jest tyle innych uczuć, które sprawiają, że jesteśmy, kim jesteśmy. Często nie mamy z tymi uczuciami żadnego kontaktu i z nimi też grupa musi nas konfrontować.

  • Grupa służy odkrywaniu siebie. Odkrywanie prawdziwego siebie zastępuje iluzję i samooszukiwanie się. Gdy wiemy, kim jesteśmy, rozszerzamy nasze możliwości. Każdy może zacząć się zmieniać niezależnie od tego, czy jest młody, czy stary. Poznawszy siebie, możemy uczyć się nowych zachowań i postępowania w życiu opartego na akcji, a nie na reakcji.

  • Grupa służy naszemu własnemu rozwojowi. Gdy mówimy o sobie, skupiamy się na własnych odczuciach i mechanizmach obronnych. Zawsze gdy zrównujemy się lub konfrontujemy kogoś w grupie, najważniejszą rzeczą jest zaczynanie każdej wypowiedzi od słowa JA. Np. „Kiedy słyszę, jak racjonalizujesz swoje uczucia, JA czuję smutek i lęk o ciebie” lub „Jest MI przykro, kiedy mówisz, że racjonalizuję swoje uczucia.”

  • Przezywanie, epitety, oskarżanie, obwinianie, domyślanie się i dawanie rad nie należą do terapii grupowej.

INFORMACJE ZWROTNE

Wyrażanie tego, co widzisz i jak się czujesz w sytuacji terapii grupowej.
Np.: „Janku, cieszę się, że szczerze podzieliłeś się z nami twoim poczuciem niższości i lękiem. Martwiłem się, kiedy przedtem maskowałeś te bolesne uczucia za pomocą dowcipkowania i obracania wszystkiego w żart.”

Źródło: CORNERSTONE INSTITUTE, Inc

Joanna Dudniczenko