Wielu Dorosłych Dzieci Alkoholików (DDA) stara się zrobić wszystko, aby nie stworzyć kolejnej alkoholowej rodziny. Większości się to udaje i ich założona rodzina nie ma problemu alkoholowego. Jednak niestety, wcale nie znaczy to, że będzie to rodzina zdrowa.
Na co więc zwrócić szczególną uwagę, aby w swoim dorosłym życiu nie odtworzyć innych dysfunkcyjnych norm i zachowań, które kiedyś obowiązywały w alkoholowym domu?
Bo przecież dysfunkcja alkoholowej rodziny to nie tylko destrukcyjne picie, ale też wyniesione z domu destrukcyjne schematy, które uderzają w bliską i dobrą więź. To dlatego tak wielu DDA ma problemy ze stworzeniem i utrzymaniem dobrego związku. Przejęte schematy często są silniejsze niż obietnice składane sobie w duchu: „U mnie będzie inaczej, stworzę kochającą się rodzinę”. Ale jak to zrobić, skoro DDA w wielu przypadkach nie wiedzą, czym (oprócz picia lub bicia) różni się związek zdrowy od chorego?
DDA nie ma zdrowego punktu odniesienia. O powadze problemu świadczy fakt, że wśród DDA częściej dochodzi do rozpadu związku i rodziny. Pogłębiając swoją świadomość tego, co głównie wpływa na problemy w relacjach, możesz przyjrzeć się chorym zasadom przeniesionym z alkoholowego domu. Dzięki temu masz szansę dokonać wyborów i zmian, które pozwolą Ci poprawić relacje w rodzinie. Jeśli jednak jest już za późno i związek się nieodwracalnie rozpadł, możesz zyskać świadomość, jak budować kolejny związek w zdrowszy sposób.
Różnice między zdrową a dysfunkcyjną rodziną
Poniżej przedstawiam zestawienie najważniejszych różnic w funkcjonowaniu rodziny zdrowej i dysfunkcyjnej:
- Potrzeby członków rodziny
- W zdrowej rodzinie brane są pod uwagę potrzeby wszystkich jej członków, czyli każdy jest ważny.
- W rodzinie dysfunkcyjnej potrzeby jednych są uprzywilejowane i realizowane kosztem innych.
- Rozwój i szczęście jednostki
- W zdrowej rodzinie wspiera się indywidualny, niepowtarzalny rozwój każdego członka i jego prawo do budowania szczęścia w zgodzie ze sobą.
- W rodzinie dysfunkcyjnej osoba silniejsza narzuca innym definicję szczęścia i rozwoju, mówiąc, co mają robić, by być szczęśliwi. Czasem zupełnie pomija się ten aspekt, skupiając się na wizerunku rodziny zamiast na dobru jej członków.
- Bezpieczeństwo i pomoc
- W zdrowej rodzinie panuje wzajemna pomoc i poczucie bezpieczeństwa.
- W dysfunkcyjnej występuje niesprawiedliwy podział dóbr i obowiązków, często towarzyszy temu poczucie krzywdy i brak stabilności. Zdarza się przemoc fizyczna i emocjonalna, naruszająca nietykalność oraz godność członków rodziny.
- Szczerość i otwartość
- W zdrowej rodzinie można otwarcie mówić o swoich uczuciach, problemach, marzeniach i ambicjach.
- W rodzinie dysfunkcyjnej uczucia i problemy są lekceważone. Dominuje zasada „nie mówić, nie ufać, nie czuć”, co prowadzi do ukrywania prawdy o sobie i ograniczenia komunikacji do kwestii logistycznych.
- Radzenie sobie z problemami
- Zdrowa rodzina szuka pomocy na zewnątrz, gdy problem ją przerasta.
- Dysfunkcyjna rodzina ukrywa problemy, udając przed światem, że wszystko jest w porządku. To tzw. „trup w szafie”.
Dysfunkcje łatwe do odtworzenia w dorosłym życiu
Warto pamiętać, że alkoholową rodzinę wyróżniają nie tylko destrukcyjne picie, ale również powyższe cechy dysfunkcyjnej rodziny. Niestety, tę dysfunkcję łatwo odtworzyć, nawet eliminując problem alkoholu.
Co możesz zrobić teraz?
Jeżeli te informacje mają przynieść Ci korzyść, to po przeczytaniu warto zadać sobie pytania:
- Co odkryłem na temat swojego obecnego związku/rodziny?
- Czego udało mi się uniknąć w dorosłym życiu?
- Nad jaką zmianą chcę popracować?
Powodzenia!
(W oparciu o materiały szkoleniowe M. Kisiel)