Dzisiaj zostanie omówiona pierwsza pułapka komunikacyjna wraz z zadaniem, jak zmienić nawyk osądu na nawyk mówienia o faktach.
OSĄDY
OSĄDY, czyli wszelkiego rodzaju obelgi, etykietki, diagnozy, np.:
- jesteś egoistą,
- jesteś leniem,
- nie liczysz się ze mną,
- jesteś rozrzutny,
- nie chce ci się.
Nierzadko pojawia się to w związkach osób, które są w terapii – w sytuacjach konfliktowych zamiast rozmowy o problematycznych faktach pojawiają się diagnozy i etykietki dewaluujące drugą osobę i jej racje, typu:
- jesteś współuzależniona, to nie ma się co dziwić, że tak się zachowujesz,
- jesteś alkoholikiem (nieważne, że np. trzeźwym – ale łata jest),
- jesteś DDA (w podtekście – więc to ja mam rację, bo wiem, co to zdrowy dom),
- jesteś niedouczony (w podtekście – a ja po terapii to wiem lepiej),
i różne wariacje na temat: „ja wiem lepiej, dlaczego zrobiłeś/nie zrobiłeś tak i tak”, „ja wiem lepiej, jakie złe intencje tobą kierowały”.
JAK WIĘC SOBIE Z TYM RADZIĆ?
Zadanie:
Na początku skup się na opisaniu faktów, bo fakty zazwyczaj budzą mniejszy opór u rozmówcy niż ich interpretacja.
Jak opisywać fakty?
Powiedz, co widzisz lub co usłyszałeś. Z tym o wiele trudniej się dyskutuje niż z Twoją opinią.
Zastanów się, jaką informację łatwiej przyjąć:
- „Śmieci nie są wyrzucone”
vs. - „Ty leniu, nigdy się nie nauczysz”.
lub:
- „Jesteś rozrzutna”
vs. - „Widzę, że wydane jest więcej o 500 zł niż się umawialiśmy”.
Wypisz kilka sformułowań z komunikatem TY, które zdarzyło Ci się użyć w ostatnim okresie podczas wyrażania swojego zdania, i zamień je na komunikat typu JA w odniesieniu do tego, co widzisz lub słyszysz.
Jeżeli Twój rozmówca nie może podważyć tego, co mówisz, to znaczy, że przedstawiasz fakty. Z faktami się nie dyskutuje, z osądami tak.
Na początek dobrze jest to przećwiczyć pisemnie, a następnie w realnych sytuacjach.
Powodzenia.
Joanna Dudniczenko